WHERE ARE WE NOW ?

Hoe zit het daar nu eigenlijk? Dat vroeg ik me af telkens ik tussen 2007 en 2015 naar Zuidoost-Europa reisde, nieuwsgierig naar een regio waarvan ik de geschiedenis nauwelijks kende en waarover na de val van de communistische regimes, het uiteenvallen van Joegoslavië en de oorlogen in Kroatië, Bosnië-Herzegovina en Kosovo vrij weinig over bericht wordt.

Grenzen zijn er relatief en vallen niet samen met de etnische en religieuze achtergrond van de bewoners. In zijn boek “De Balkan – van burenruzie tot burgeroorlog” stelt Raymond Detrez dat tijdens de Byzantijnse en Ottomaanse periode het een multilinguïstische regio was waar mensen soms elkaars taal overnamen, een verzameling van kleine feodale staten met een etnisch zeer diverse samenstelling. 

Het landschap is determinerend. De bergen zijn steeds een toevluchtsoord geweest voor mensen op de vlucht voor invasies en vervolging. Indien de Donau naar het zuiden zou stromen en in de Adriatische of Egeïsche Zee zou uitmonden, dan zou de regio toegankelijker zijn en had ze zich anders ontwikkeld. Dubrovnik aan de Adriatische Zee heeft dan ook meer gemeen met Venetië dan met Belgrado.

Bewoners uit de vlaktes en steden verschillen aanzienlijk in mentaliteit met landgenoten uit de bergen. In het boek “De stilte is een geluid, een reis door Bosnië” van Juli Zeh vertelt een Bosniër dat de oorlog ook een conflict was tussen stad en platteland, iets wat het Westen nooit begrepen heeft. 

In een aantal reisverslagen heb ik ontmoetingen en gesprekken, impressies, bedenkingen, achtergrondinformatie en politieke ontwikkelingen opgetekend.

De website Balkaninsight.com, Mo’magazine, The Calvert Journal, De Standaard, De Morgen, Knack, VRT NWS en vrienden die ik tijdens mijn reizen gemaakt heb zijn een bron van informatie.